MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu), 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde Türkiye'de kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadelenin çatı kurumudur. Kanun koyduğu yükümlülükler doğrudan finans kuruluşlarını hedeflese de, işletmelerin finans operasyonları da bu ekosistemin bir parçasıdır ve giderek daha sık denetlenmektedir.

Bu rehberde, bir işletmenin MASAK mevzuatı karşısındaki pratik yükümlülüklerini ve bu yükümlülükleri nasıl sistematik hâle getirebileceğinizi özetliyoruz.

Temel yükümlülükler nelerdir?

Mevzuatın özünde üç başlık vardır: müşterinin tanınması, şüpheli işlemin bildirilmesi ve kayıtların saklanması. Yükümlü kuruluşlar (bankalar, ödeme kuruluşları, faktoring şirketleri gibi) bu üçünden doğrudan sorumludur; ancak işletmeler de kendi iç kontrol süreçlerinde bu ilkelere uygun hareket etmek zorundadır.

  • Kimlik tespiti: İş ilişkisi kurulan tarafın kimliğinin doğrulanması ve kayıt altına alınması.
  • Şüpheli işlem bildirimi (STR): Şüpheli görülen işlemlerin MASAK'a bildirilmesi — finans kuruluşları için zorunlu, işletmeler için iç politika konusu.
  • Kayıt saklama: İşlem belgelerinin en az 8 yıl saklanması.
  • Uyum programı: Risk bazlı iç kontrol ve eğitim süreçlerinin işletilmesi.

İşletmeler neden kendini taramalı?

Bankanız veya ödeme kuruluşunuz bir işleminizi şüpheli bulursa, hesabınızın geçici olarak kısıtlanmasından iş ilişkisinin sonlandırılmasına kadar giden sonuçlar doğabilir. Karşı tarafı önceden taramayan işletmeler, farkında olmadan yaptırım listelerindeki kişi veya kuruluşlarla ticaret yapma riski taşır.

Özellikle ihracat yapan, döviz işlemi yoğun olan veya çok sayıda tedarikçiyle çalışan işletmeler için karşı taraf taraması artık bir lüks değil, operasyonel zorunluluktur.

Pratikte ne yapmalısınız?

Dört adımlık sade bir çerçeve öneriyoruz:

  • Her yeni müşteri ve tedarikçi için kimlik ve vergi bilgilerini eksiksiz toplayın.
  • Ödeme aldığınız ve gönderdiğiniz tarafları MASAK listeleri, OFAC SDN, BM ve AB listeleriyle düzenli olarak eşleştirin.
  • Olağan dışı tutar, sıklık veya ülke içeren işlemleri inceleme kuyruğuna alın ve kararlarınızı gerekçesiyle kaydedin.
  • Tüm sorgu ve karar kayıtlarını denetime hazır şekilde saklayın.

Banka.pro bu süreçte ne yapar?

Banka.pro, hesabınıza düşen her hareketin karşı tarafını MASAK yükümlülük listeleri, OFAC SDN, BM Konsolide ve AB listeleriyle gerçek zamanlı eşleştirir. Riskli eşleşmeler inceleme kuyruğuna düşer; onay ve ret kararlarınız gerekçesiyle kayıt altına alınır. Denetim anında ihtiyacınız olan kanıt raporu tek tıkla üretilir.

Not: Banka.pro bir uyum danışmanlığı hizmeti değildir; tarama ve kayıt altyapısı sağlar. Yasal yükümlülüklerinizin kapsamı için uyum danışmanınızla birlikte çalışmanızı öneririz.